San Antonio de Lisboa y “el Santo”: entre la veneración y la (¿simple?) ficción

Auteurs

DOI :

https://doi.org/10.21501/23461780.3487

Mots-clés :

Devoción, Fe, Historia, San Antonio de Lisboa, Santidad, Veneración

Résumé

La veneración cristiana de los santos, en especial la católica romana y la ortodoxa, plantean dificultades a la crítica de la religión cuando trata de percibir la autenticidad de la fe del creyente devoto. Ha sucedido y continúa sucediendo, respecto de san Antonio de Padua, un caso relevante en este aspecto. El presente ensayo muestra el itinerario de su vida y de algunas facetas de lo acontecido en varias latitudes tras la proclamación de su santidad, de tal manera que se procuró revisar cuánto hay de construido a lo largo de la historia y quizá de legendario en “el Santo” de los nueve siglos sucesivos a su muerte. Y proponiendo al final, con el mismo método hermenéutico que interpreta los diversos hechos, los presupuestos para una comprensión nueva de la ficción que en torno a él ha ido entretejiéndose.

Téléchargements

Les données relatives au téléchargement ne sont pas encore disponibles.

Biographie de l'auteur

Alberto Echeverri, Universidad Distrital Francisco José de Caldas

Postdoctorado en Educación de la Universidad Pedagógica Nacional, Bogotá. Profesor ocasional en la especialización en Desarrollo humano con énfasis en Creatividad y Procesos Afectivos, Facultad de Ciencias y Educación, Universidad Distrital Francisco José de Caldas, Bogotá, Colombia. Investigador del grupo Sagrado y profano, adscrito al Instituto Colombiano de Estudio de las Religiones (ICER) y a la Universidad Industrial de Santander (Colombia)

Références

Aciprensa. (s.f.). Letanías a san Antonio. Recuperado de https://www.aciprensa.com/recursos/letanias-de-san-antonio-2478

Arnau, J. A. (s.f.). San Antonio, maestro de predicación evangélica. Acción Antoniana. Recuperado de http://www.ofmval.org/40aa/40/6/209/14predica.php

Barrera Burgos, M. E.. [Youtube]. (11 de mayo de 2019). Oración infalible a San Antonio [Video file]. Recuperado de: https://www.youtube.com/watch?v=lt5OuhQ9uNk

Blumenberg, H. (1992). La inquietud que atraviesa el río. Un ensayo sobre la metáfora. Barcelona: Península.

Caraffa, F., & Morelli, G. (1962). Antonio di Padova, santo. En Bibliotheca Sanctorum. Roma: Istituto Giovanni XXIII / Pontificia Università Lateranense, II.

Carvalho, D. N. (2016, mayo 26). Obispo de Pune: El nuevo santuario de san Antonio, “monumento de misericordia” para los pobres. Recuperado de http://www.asianews.it/noticias-es/Obispo-de-Pune:-El-nuevo-santuario-de-san-Antonio,-%E2%80%9Cmonumento-de-misericordia%E2%80%9D-para-los-pobres-37603.html

Chevalier, J., y Gheerbrant, A. (1986). Diccionario de los símbolos. Barcelona: Herder.

Concilio Vaticano II. (1967). Constitución dogmática sobre la Iglesia Lumen Gentium. En Documentos del Vaticano II. Constituciones, decretos, declaraciones 2ª ed., (pp. 21-109). Madrid: Biblioteca de Autores Cristianos.

Corominas, J. (2000). Breve diccionario etimológico de la lengua castellana. Madrid: Gredos, 3ª edición.

Dué, A., y Laboa, J. M. (1998). El culto a los santos. En Nombres y apellidos (¿Eds. Coords. Trads.?) Atlas histórico del cristianismo. Madrid: San Pablo.

Duván Ruiz, I. D. (2018, agosto 31). Polémica por fallida restauración de escultura de San Antonio de Pauda. Recuperdado de https://www.rcnradio.com/colombia/caribe/polemica-por-fallida-restauracion-de-escultura-de-san-antonio-de-padua

El Día (16 de junio de 2017). Propone que culto centenario a San Antonio Negro en Yamasá sea reconocido como Patrimonio Nacional. Recuperado de https://eldia.com.do/propone-que-culto-centenario-a-san-antonio-negro-en-yamasa-sea-reconocido-como-patrimonio-nacional/

Francisco. (2018). Exhortación apostólica Gaudete et exsultate sobre el llamado a la santidad en el mundo actual. Recuperado de http://w2.vatican.va/content/francesco/es/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20180319_gaudete-et-exsultate.html#Los_santos_que_nos_alientan_y_acompa%C3%B1an

Franciscanos. (s.f.). Textos de la misa de san Antonio de pauda. Recuperado de http://www.franciscanos.org/agnofranciscano/m06/MisaSanAntonioDePadua.pdf

Gentile Lafaille, M. E. (2013). Expresiones populares de la devoción a San Antonio de Padua en la República Argentina, siglos XX-XXI. San Lorenzo del Escorial: El patrimonio Inmaterial de la Cultura Cristiana.

González, A. (2017). La fiesta de San Pacho, el alma del Chocó. Recuperado de https://www.semana.com/contenidos-editoriales/atrato-el-rio-tiene-la-palabra/articulo/fiestas-de-san-pacho-en-el-choco/551256

Hardick, L. (1995). Antonio, il santo di Padova. Vita, leggenda, pensiero. Roma: Città Nuova.

Hardick, L. (1995). Antonio, il santo di Padova. Vita, leggenda, pensiero. Roma: Città Nuova.

La Rosa, M. J., y Mejía, G. (2017). Historia concisa de Colombia (1810-2017). Bogotá: Debate.

Merlo, G. G. (2001). Il cristianesimo latino bassomedievale. En Filoramo, G. & Menozzi, D. Storia del cristianesimo. Il Medioevo. Bari: Laterza.

Mosquera Salazar, S. A. (2000). Taller de literatura a través de los cuentos de Tomás Carrasquilla. Recuperado de https://intellectum.unisabana.edu.co/bitstream/handle/10818/5848/128260.pdf;sequence=1

Oraciones y novenas milagrosas . [Youtube]. (11 de julio de 2019). Oración a san Antonio de Padua para que tu ex pareja regrese arrepentido [Video file]. Recuperado de: https://www.youtube.com/watch?v=tKorhVkx7-k

Pablo VI , (1975). Exhortación apostólica Evangelii nuntiandi. Recuperado de: http://biblio3.url.edu.gt/Libros/2012/Doc_SocIgle/12.pdf

Pius XII (1950). Constitutio apostolica Munificentissimus Deus qua fidei dogma definitur Deiparam Virginem Mariam corpore et anima fuisse ad caelestem gloriam assumptam. Acta Apostolicae Sedis 17(42), 753-771. Recuperado de http://www.vatican.va/archive/aas/documents/AAS-42-1950-ocr.pdf

Quinta Conferencia General del Episcopado Latinoamericano. (2007). Aparecida, Brasil, 13 a 31 de mayo de 2007. Documento conclusivo. Bogotá: Celam & San Pablo & Paulinas.

Santos, I. M. (2015). Do altar ao palco: Santo António na tradição literária, artística e teatral em Portugal e em Espanha. Lisboa: Universidade de Lisboa. Recuperado de http://hdl.handle.net/10451/16154

Scandaletti, P. (1981). Antonio da Padova. Milano: Rusconi.

Schauber, V., & Schindler, H.M. (1997). Santi e patroni nel corso dell´ anno. Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana.

Segunda Conferencia General del Episcopado Latinoamericano (1968). Bogotá, 24 de agosto; Medellín, 26 de agosto a 6 de septiembre de 1968. Conclusiones. Bogotá: Secretariado General del Celam.

Serrano, E. (2018). Colombia: historia de un olvido. Bogotá: Planeta.

Silva, I. (2010, junio 12). Devoção a Santo António em Timor-Leste. Recuperado de https://www.capuchinhos.org/franciscanismo/santo-antonio-de-lisboa/devocao-a-santo-antonio-em-timor-leste

Signorelli (s.f.). San Antonio en el coro de los doctores. Recuperado de http://www.ofmval.org/40aa/40/6/209/14predica.php

Tele13. (2015, junio12). ¿Por qué en brasil el día de los enamorados es el 12 de junio?. Recuperado de https://www.t13.cl/noticia/tendencias/por-que-en-brasil-el-dia-de-los-enamorados-es-el-12-de-junio

Vatican. (s.f.). Catecismo de la iglesia Católica. Recuperado de http://www.vatican.va/archive/catechism_sp/index_sp.html

Zemelman, H. (2007). El ángel de la historia: determinación y autonomía de la condición humana. Ideas para un programa de Humanidades. Barcelona: Anthropos.

Publiée

2019-12-10

Comment citer

Echeverri, A. (2019). San Antonio de Lisboa y “el Santo”: entre la veneración y la (¿simple?) ficción. Perseitas, 8, 21–73. https://doi.org/10.21501/23461780.3487

Numéro

Rubrique

Artículos